Σουηδία:Επικράτησαν αβεβαιότητα κι ακροδεξιά – Η δύσκολη επόμενη μέρα
13 days ago
6

Θα χρειαστεί πολύς καιρός για να σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση στη Σουηδία μετά τις εκλογές της Κυριακής (09.09.2018). Και αυτό γιατί κανένα κόμμα δεν κέρδισε την πλειοψηφία των 349 εδρών στη Βουλή, ενώ ενισχύθηκε (όχι στο βαθμό που περίμενε) το κόμμα της ακροδεξιάς.

Ο ηγέτης της κεντροδεξιάς αντιπολίτευσης στη Σουηδία, Ουλφ Κριστερσόν ζήτησε, λίγο μετά την πρώτη εικόνα από το αποτέλεσμα των εκλογών, από τον σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργό Στέφαν Λεβέν να παραιτηθεί. Εκείνος όμως διεμήνυσε ότι δεν πρόκειται να αποχωρήσει και θα παραμείνει στη θέση του για τις επόμενες εβδομάδες, έως ότου να ξεκαθαρίσει η πολιτική κατάσταση μετά τις εκλογές.

Το δεδομένο, πλέον, είναι ότι η Σουηδία μπαίνει σε μια περίοδο αβεβαιότητας. Οι εκλογές επιβεβαίωσαν την άνοδο της ακροδεξιάς. Και προκύπτει μια δύσκολη εξίσωση με πολλούς αγνώστους: ποιος είναι ο αληθινός νικητής; Ποιος θα κυβερνήσει και με ποιον;

Καμιά από τις δύο παρατάξεις που εναλλάσσονται στην εξουσία τα τελευταία χρόνια δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει πλειοψηφία των 349 εδρών στο κοινοβούλιο. Με σχεδόν όλες τις εκλογικές περιφέρειες να έχουν ενσωματωθεί, το κεντροαριστερό κόμμα των σοσιαλδημοκρατών, οι κυβερνητικοί του εταίροι, οι Πράσινοι, και οι σύμμαχοί του στο κοινοβούλιο, το κόμμα της Αριστεράς, συγκέντρωναν το 40,6% των ψήφων. Η κεντροδεξιά Συμμαχία από την πλευρά της συγκέντρωνε 40,3%. Η διαφορά των δύο παρατάξεων ήταν μόλις περίπου 30.000 ψήφοι.

Είθισται πρωθυπουργός να αναδεικνύεται ο ηγέτης του κόμματος που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους, ή εκείνος που κρίνεται ο καταλληλότερος για να σχηματίσει κυβέρνηση. Όμως το νέο πολιτικό σκηνικό της Σουηδίας, στο οποίο η πολιτική ισχύς είναι πλέον κατακερματισμένη, κάνει κάθε υπολογισμό περίπλοκο.

«Θα χρειαστεί πολλή φαντασία» για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, προέβλεψε την Κυριακή η εφημερίδα Svenska Dagbladet. «Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της δραματικής αναμέτρησης (…) η Σουηδία θα δυσκολευτεί να αποκτήσει κυβέρνηση ικανή να ασκεί καλά τα καθήκοντά της», ανέφερε με εμφανή ανησυχία από την πλευρά της στο φύλλο της που κυκλοφορεί η Dagens Nyheter.

Ο «κοκκινοπράσινος» κυβερνητικός συνασπισμός των σοσιαλδημοκρατών και των οικολόγων εξασφάλισε το ελάχιστο δυνατό προβάδισμα έναντι της Συμμαχίας της κεντροδεξιάς αντιπολίτευσης: δύο έδρες, ή ίσως ακόμη και μόλις μία (144 ή 143, έναντι 142). Και μάλιστα μένουν ακόμη να καταμετρηθούν οι ψήφοι των Σουηδών του εξωτερικού, που συχνά ευνοούν τη δεξιά. Αυτό θα γίνει την Τετάρτη.

Οι σοσιαλδημοκράτες έχασαν 2,8% σε σύγκριση με το 2014 και κατέγραψαν τη χειρότερη επίδοσή τους στις εκλογές εδώ και πάνω από έναν αιώνα.

Η κεντροαριστερά με ποιον;

Με μια φωνή, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης απαίτησαν ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός να εγκαταλείψει την εξουσία. «Αυτή η κυβέρνηση ολοκλήρωσε τον κύκλο της. Πρέπει να παραιτηθεί», είπε ο Ουλφ Κριστερσόν, ο επικεφαλής του κόμματος των Μετριοπαθών και υποψήφιος της τετρακομματικής Συμμαχίας (τη συγκροτούν τα κόμματα των Μετριοπαθών, των Φιλελευθέρων, του Κέντρου και των Χριστιανοδημοκρατών) για την πρωθυπουργία.

Η κεντροαριστερά από την πλευρά της ελπίζει να εξασφαλίσει νέα τετραετή θητεία στην κυβέρνηση, αλλά το ερώτημα είναι με ποιον θα συνεργαστεί. Ο Λεβέν μπορεί να αποπειραθεί να διατηρήσει το σχήμα του 2014, συγκροτώντας μια κυβέρνηση μειοψηφίας μαζί με τους οικολόγους και με την υποστήριξη στο κοινοβούλιο του κόμματος της Αριστεράς, μιας και το στρατόπεδό του είναι ακόμη πιο μειοψηφικό.

Θα βρίσκεται σε αυτή την περίπτωση υπό μόνιμη απειλή από την αντιπολίτευση, που θα στήνει ενέδρες για να τον εμποδίζει να νομοθετεί και ίσως τον εξαναγκάσει σε παραίτηση, για παράδειγμα όταν καταθέσει το σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, αξιοποιώντας και τις ψήφους της άκρας δεξιάς.

Οι Σουηδοί Δημοκράτες, κόμμα με νεοφασιστικές και ρατσιστικές καταβολές, συγκέντρωσαν το 17,6% των ψήφων και 63 έδρες (12,9% και 49 αντιστοίχως πριν από τέσσερα χρόνια). Ενισχύθηκαν περισσότερο από κάθε άλλο κόμμα.

Ενδέχεται εξάλλου ο Λεβέν να παίξει το χαρτί του ανοίγματος και να καλέσει τους Φιλελεύθερους και τους Κεντρώους σε διαπραγματεύσεις. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, η κυβέρνησή του δεν θα διαθέτει την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο.

Τα πάντα όμως θα εξαρτηθούν από τον οριστικό συσχετισμό δύναμης.

Ο Μίκαελ Γκίλιαμ, καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, παρατήρησε μιλώντας στη δημόσια ραδιοφωνία SR πως «μολονότι ο συνδυασμός αριστεράς-πρασίνων είναι μεγαλύτερος, οι Κεντρώοι και οι Φιλελεύθεροι είναι το κλειδί, όχι πλέον (ο ηγέτης της άκρας δεξιάς) Τζίμι Οκεσόν».

Αυτό φαντάζει πάντως προς το παρόν σενάριο πολιτικής φαντασίας: οι Φιλελεύθεροι και οι Κεντρώοι ανήκουν στη Συμμαχία μαζί με τους Συντηρητικούς και τους Χριστιανοδημοκράτες και σκοπός τους είναι να σχηματίσουν δική τους κυβέρνηση, υπό τον Κριστερσόν.

Η δεξιά σε δύσκολη θέση

Παρά τις μεγάλες διαφορές τους, τα κόμματα της Συμμαχίας, που βρισκόταν στην εξουσία από το 2006 ως το 2014, έχουν συμφωνήσει πως θα κυβερνήσουν μαζί. Αλλά αυτό δεν μοιάζει εύκολο: ίσως χρειαστούν τις ψήφους της άκρας δεξιάς.

Ο Οκεσόν, που υποστήριξε βράδυ της Κυριακής ότι οι Σουηδοί Δημοκράτες είναι «οι νικητές» των εκλογών, αφού η άνοδός τους ήταν σχεδόν 5%, απηύθυνε νέα έκκληση-τελεσίγραφο στη δεξιά, απαιτώντας να μάθει: «Κριστερσόν, με ποιον θες να διαπραγματευτείς, με τον Στέφαν Λεβέν ή με τον Τζίμι Οκεσόν;». «Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας», πρόσθεσε.

Ο Κριστερσόν κατέρριψε την προσφορά του ηγέτη της άκρας δεξιάς: «Ήμασταν απόλυτα σαφείς (…) η Συμμαχία δεν θα κυβερνήσει, ούτε θα συζητήσει για το πώς θα σχηματίσει κυβέρνηση, με τους Σουηδούς Δημοκράτες».

Η έκβαση των εκλογών της Κυριακής στη Σουηδία αναμένεται πως θα εντείνει την ανησυχία στις Βρυξέλλες, καθώς η ΕΕ μπαίνει σε προεκλογική ατμόσφαιρα ενόψει των ευρωεκλογών του Μαΐου, στις οποίες ενδέχεται να ενισχυθούν ευρωσκεπτικιστικές ομάδες οι οποίες επιδιώκουν να εμποδίσουν την περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ