«Επανάσταση των γαρυφάλλων»- Πώς ένα τραγούδι της Eurovision ξεσήκωσε το λαό κι έριξε τη δικτατορία στην Πορτογαλία
4 months, 6 days ago
6

Τα ξημερώματα της 25ης Απριλίου 1974 ξέσπασε η “επανάσταση των γαρυφάλλων” που επανέφερε τη Δημοκρατία στην Πορτογαλία μετά 48 χρόνια δικτατορίας.

Η δημοκρατία είχε καταλυθεί από τους στρατιωτικούς το 1926. Σχεδόν επί μισό αιώνα ένα φασιστικό καθεστώς γνωστό ως “Estado Novo” που σήμαινε το νέο Κράτος, κυβερνούσε τη χώρα. Αρχηγός ήταν αρχικά ο καθηγητής οικονομικών Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ και στη συνέχεια ο καθηγητής Νομικής Μαρσέλο Καετάνο.

Τη δεκαετία του ’70 η κατάσταση στη χώρα είχε φτάσει στο απροχώρητο, καθώς αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Η κατάσταση χειροτέρεψε από τον πόλεμο που διεξήγαγε το καθεστώς στην Αφρική, προκειμένου να διατηρήσει τις αποικίες. Σημειώνεται ότι η 40% του προϋπολογισμού της χώρας, δαπανήθηκε για να κρατηθούν οι αποικίες. Τότε, αριστεροί στρατιωτικοί αποφάσισαν να δράσουν. Δημιούργησαν το «Κίνημα των Ενόπλων Δυνάμεων», με σκοπό να αλλάξουν την κατάσταση και να ρίξουν τη δικτατορία. Αρχηγός του κινήματος ήταν ο ταγματάρχης Οτέλο Σαράιβα ντε Καρβάλιο.

Η επανάσταση

Η επανάσταση ξέσπασε τα ξημερώματα της 25ης Απριλίου 1974. Μάλιστα, το τραγούδι που έδωσε το σύνθημα για κινητοποίηση ήταν το «Μετά το Αντίο» («E depois do adeus»), του Πάουλο ντε Καρβάλιο και εκπροσωπούσε τη χώρα στον διαγωνισμό της Γιουροβίζιον. Το τραγούδι αναφερόταν στο τέλος μιας σχέσης. Πήρε χαμηλή βαθμολογία και δεν ενθουσίασε το κοινό. Ωστόσο, 18 ημέρες μετά έδωσε το σήμα για την επανάσταση. Στις 22:50 το βράδυ έπαιξε στο ραδιόφωνο και οι στρατιώτες πήραν το μήνυμα για το πραξικόπημα. Ακολούθησε το τραγούδι «Γκράντολα, μελαψή πόλη» , το οποίο ακούστηκε στις 12:20 τα ξημερώματα από το κρατικό ραδιόφωνο και ξεσήκωσε το λαό. Οι στρατιώτες κατέλαβαν στρατηγικά σημεία εξουσίας στη χώρα και ζήτησαν από τους πολίτες να μείνουν στα σπίτια τους, προκειμένου να αποφευχθούν αιματοχυσίες.

Ωστόσο, χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους της Λισαβόνας, φωνάζοντας συνθήματα κατά της Δικτατορίας. Προέτρεψαν τους στρατιώτες της κυβέρνησης να βάλουν στις κάννες των όπλων κόκκινα γαρύφαλλα, τα οποία έγιναν σύμβολο της επανάστασης.

Σκοπός τους ήταν να δείξουν στους χουντικούς τις ειρηνικές τους προθέσεις. Πράγματι η επανάσταση ήταν αναίμακτη. Τέσσερις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ χρειάστηκαν μόλις 6 ώρες για να πέσει το δικτατορικό καθεστώς. Το απόγευμα ο δικτάτορας Καετάνο επιβιβάστηκε σε αεροπλάνο και έφυγε για πάντα από την Πορτογαλία.

Η αποικίες της Πορτογαλίας διαλύθηκαν, η Γουϊνέα – Μπισάου η Μοζαμβίκη, η Αγκόλα, το Σάο Τομέ ε Πρίνσιπε και τα Νησιά του Πράσινου Ακρωτηρίου ανεξαρτητοποιήθηκαν και δύο χρόνια αργότερα επέστρεψε οριστικά η Δημοκρατία στη χώρα.

Το 1976 ψηφίστηκε το νέο δημοκρατικό Σύνταγμα και πραγματοποιήθηκαν εκλογές. Πρόεδρος ορίστηκε ο στρατηγός Αντόνιο Ραμάλιο Εάνες και πρωθυπουργός ο σοσιαλιστής Μάριο Σοάρες.