Νέο κύμα μαζικής συνταξιοδότησης και το 2023 – Ποιες είναι οι αιτίες
8 months, 23 days ago
6

Νέος «πονοκέφαλος» για τον ΕΦΚΑ  η συνεχιζόμενη  έκρηξη των αιτήσεων συνταξιοδότησης  και το 2023. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο αριθμός των αιτήσεων θα ξεπεράσει και πάλι τις 200.000 δυσκολεύοντας αφενός την επίσπευση στην έκδοση των συντάξεων και αυξάνοντας αφετέρου τις δαπάνες.

Ο αριθμός αιτήσεων πέρυσι ανήλθε στις 212.151 ενώ μέσα σε 3 χρόνια, από το 2021 έως το 2023, οι ειδικοί θεωρούν ότι συνολικά έχουν η θα υποβληθούν περισσότερες από 600.000 αιτήσεις συνταξιοδότησης.

Το πρώτο εξάμηνο του 2023  έχουν καταγραφεί  94.851  αποχωρήσεις  αλλά ο Σεπτέμβρης μπορεί να φέρει ανατροπή καθώς εντάσσονται στο σύστημα οι αιτήσεις συνταξιοδότησης των εκπαιδευτικών. Το ίδιο και ο Δεκέμβριος αφού πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να υποβάλλουν αίτηση τον τελευταίο μήνα του χρόνου για να κερδίσουν ολόκληρο το επίδομα Χριστουγέννων.

Ειδικά δε για τους εκπαιδευτικούς, εκτιμάται ότι εντός του τρέχοντος έτους αναμένεται να αποχωρήσουν σχεδόν 4.500, όσοι περίπου ήταν και αυτοί που συνταξιοδοτήθηκαν εντός του 2022.

Οι αιτίες που οδηγούν τη συνεχιζόμενη μαζική έξοδο είναι πολλές με κυριότερη την ωρίμανση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος της γενιάς των baby boomers.  Η εν λόγω γενιά που χαρακτηρίζεται από έκρηξη του αριθμού των γεννήσεων αναπτύχθηκε στην Ελλάδα μεταξύ  1960 και 1965, πολύ αργότερα από την υπόλοιποι Δυτική Ευρώπη και τις ΗΠΑ καθώς οι Έλληνες για να αρχίσουν να γεννούν έπρεπε να αφήσουν πρώτα πίσω τις πληγές του Εμφυλίου και τη φτωχική δεκαετία του 1950. Σε εκείνη την πενταετία καταγράφονταν 170.000 γεννήσεις το χρόνο , τη στιγμή που σήμερα οι γεννήσεις δεν ξεπερνούν τις 90.000 το χρόνο.

Όπως μας εξηγεί ο διδάκτωρ του Παντείου Βασίλης Μπέτσης , «σύμφωνα με έρευνα του 2016 ( Ρομπόλης , Μπέτσης)  η συνταξιοδότηση των baby boomers θα γίνει την περίοδο 2022 – 2029 και σε αυτό το χρονικό διάστημα ο ετήσιος ρυθμός συνταξιοδοτήσεων θα είναι  διπλάσιος από ότι την περίοδο 2015 – 2022 (5% ετησίως). Σε απόλυτους αριθμούς είχαμε εκτιμήσει ότι θα συνταξιοδοτούνται περίπου 170.000 με 175.000 ασφαλισμένοι το χρόνο.  Οπότε το υπόλοιπο κομμάτι μέχρι τις 200.000 -210.000 αιτήσεις που εκτιμάται ότι θα υποβληθούν οφείλεται σε άλλες αιτίες και κυρίως στο δικαίωμα για συνταξιοδότηση με ευνοϊκότερα όρια ηλικίας που διατηρούν ακόμα χιλιάδες ασφαλισμένοι.»

Σύμφωνα με τους ειδικούς στην ασφάλιση, οι άλλες αιτίες αύξησης των συνταξιοδοτήσεων είναι οι εξής:

1.  Πολλές κατηγορίες ασφαλισμένων που κράτησαν «ψύχραιμη στάση» και δεν έσπευσαν το 2021  να υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης  ανησυχώντας για το ενδεχόμενο να καταργηθεί η πρόωρη συνταξιοδότηση , το πράττουν φέτος μετά από ώριμη σκέψη. Υπενθυμίζουμε ότι η περίοδος των μεταβατικών ορίων ηλικίας εξέπνευσε στις 31/12/2021. Μετά το 2022 υπάρχουν μόνο δύο επιλογές. Για πλήρη σύνταξη τα όρια ηλικίας καθορίζονται στο 62ο έτος της ηλικίας (με 40 έτη ή 12.000 ημέρες ασφάλισης) ή στο 67ο έτος (με 15ετία ή 4.500 ημερομίσθια ασφάλισης), ενώ για μειωμένη σύνταξη  το όριο είναι 62 ετών με 4.500 ημέρες ασφάλισης.  Ο νόμος ορίζει ότι στην  περίπτωση που το προβλεπόμενο από τους

Πίνακες μεταβατικών ορίων  ,όριο ηλικίας συμπληρώνεται μετά την 1.1.2022, η σύνταξη καταβάλλεται όταν ο ασφαλισμένος «πιάσει» το απαιτούμενο όριο ηλικίας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι ασφαλισμένοι να έχουν συμπληρώσει  τα κατά περίπτωση απαιτούμενα έτη ασφάλισης μέχρι την 31 /12/2021. Δηλαδή το δικαίωμα στην πρόωρη συνταξιοδότηση διατηρείται και μετά το 2023 , όπως κατ΄επανάληψη έχει διαβεβαιώσει το υπουργείο εργασίας διαψεύδοντας το ενδεχόμενο κατάργησης του εν λόγω δικαιώματος.

Έτσι για παράδειγμα μητέρα ανηλίκου με 5.500 ένσημα ( το 2012) στον ιδιωτικό τομέα η οποία ήταν 52 ετών το 2017, έχει το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθεί στα 58 και 5 μήνες. Το όριο ηλικίας της συμπληρώνεται το 2023. Επομένως διατηρεί το δικαίωμά της να βγει στη σύνταξη πριν από τα 62.

Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση υπολογίζουν ότι περίπου 100.000 ασφαλισμένοι, κυρίως  μητέρες ανηλίκων στον ιδιωτικό τομέα, γονείς στο Δημόσιο και ασφαλισμένοι με 35ετίες στο Δημόσιο και ΔΕΚΟ – Τράπεζες μπορούν να αποχωρήσουν πρόωρα και μετά το 2023 .

2. Χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες  υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης , μόλις συμπληρώσουν το όριο των 62, εκμεταλλευόμενοι το νόμο του 2018 που τους δίνει το δικαίωμα να συνεχίζουν να εργάζονται με τις νόμιμες περικοπές της σύνταξης, δικαίωμα που δεν είχαν πριν. Σύμφωνα με τους ειδικούς οι ελεύθεροι επαγγελματίες καθυστέρησαν να ενημερωθούν με αποτέλεσμα να σπεύδουν τα δύο τελευταία χρόνια να βγουν στη σύνταξη.

3. Ένας από τους λόγους που συνεχίζονται οι αυξημένοι ρυθμοί συνταξιοδοτήσεων και το 2023 είναι  το μπόνους που θα λάβουν όσοι καθίστανται συνταξιούχοι το 2023  λόγω του υψηλού πληθωρισμού του 2022, κάτι που όπως φαίνεται δε θα επαναληφθεί το 2024. Δηλαδή οι νέοι συνταξιούχοι μπορούν να λάβουν αυξημένη σύνταξη  8.5% -9.9%  αντί για 7.75% που ορίστηκε η αύξηση των ήδη συνταξιούχων .

Για παράδειγμα,  συνταξιούχος με 25 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1200 ευρώ δικαιούται εθνική σύνταξη 384 ευρώ και ανταποδοτική 246 ευρώ, σύνολο 630 ευρώ.

Το 2023 , οι συντάξιμες αποδοχές του αναπροσαρμόζονται με βάση τον πληθωρισμό στα 1308 ευρώ από 1200. Στην εθνική σύνταξη των 384 ευρώ θα ενσωματωθεί η αύξηση του 7,75% % και θα διαμορφωθεί στα 413 ευρώ.

Την ίδια ώρα η ανταποδοτική θα αυξηθεί κατά 9.9 % και θα διαμορφωθεί στα 270 ευρώ , σύνολο 683 ευρώ έναντι 679 ευρώ που θα πάρει ο ήδη συνταξιούχος. Η διαφορά είναι ελάχιστη αλλά είναι σαφές ότι οι νέοι συνταξιούχοι δε θα βγουν χαμένοι.

4. Συνεχίζεται και φέτος η μαζική αποχώρηση των υγειονομικών οι οποίοι πιεσμένοι από τις συνθήκες που επικρατούν στα νοσοκομεία μετά την πανδημία, υποβάλλουν αιτήσεις ακόμα και για μειωμένη σύνταξη.