Βηρυτός: τι είναι το νιτρικό αμμώνιο, η πηγή των εκρήξεων;
5 days ago
6

Οι δύο εκρήξεις που κατέστρεψαν εν μέρει την πρωτεύουσα του Λιβάνου την Τρίτη πιστεύεται ότι συνδέονται με την έκρηξη περίπου 2.750 τόνων αυτής της χημικής ουσίας.

Το νιτρικό αμμώνιο λαμβάνει τη μορφή άοσμου λευκού αλατιού. Χρησιμοποιείται κυρίως ως συστατικό των αζωτούχων γεωργικών λιπασμάτων που ονομάζονται αμμωνιτρικά. Το νιτρικό αμμώνιο από μόνο του δεν είναι καύσιμο, αλλά οξειδωτικό, δηλαδή επιτρέπει την καύση μιας άλλης καυστικής ουσίας.

Αυτό το χαρακτηριστικό του επιτρέπει να χρησιμοποιηθεί επίσης στη δημιουργία ορισμένων εκρηκτικών, αναμιγνύοντας για παράδειγμα με TNT (τρινιτροτολουόλιο) ή με πεντρίτη, σημειώνει η Chemical Society of France. Αυτά τα εκρηκτικά χρησιμοποιούνται σε κατασκευές, ορυχεία και λατομεία. 

Απαιτεί πολύ αυστηρές συνθήκες αποθήκευσης

Δεν είναι ακόμη γνωστό τι προκάλεσε την ανάφλεξη του χημικού «Χρειάζονται ακραίες συνθήκες για να προκληθεί έκρηξη»,  δήλωσε ο Γκαμπριέλ ντα Σίλβα, Λέκτορας Χημικών Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης. «Είναι δύσκολο κανείς να το κάψει» ή να εκραγεί,  επιβεβαιώνει στον AFP ο Jimmie Oxley, ένας Αμερικανός καθηγητής χημείας που εργάστηκε στην καύση νιτρικού αμμωνίου.

Ωστόσο, “το νιτρικό αμμώνιο σε στερεή μορφή μπορεί να γίνει ασταθές ή / και εκρηκτικό όταν αναμιχθεί ή κατά τη διάρκεια της αποσύνθεσης”, προειδοποιεί η CF Industries ( PDF) , μια αμερικανική εταιρεία λιπασμάτων. Λόγω κακών συνθηκών αποθήκευσης, το προϊόν ενδέχεται να έρθει σε επαφή με εύφλεκτες ουσίες όπως πετρέλαιο ή έντονες πηγές θερμότητας και συνεπώς να γίνει πολύ εκρηκτικό. “Νομίζω ότι αυτό συνέβη εδώ”, δήλωσε ο καθηγητής χημείας της Αυστραλίας στο The Guardian . Οι συνθήκες υπό τις οποίες οι 2.750 τόνοι νιτρικού αμμωνίου είχαν αποθηκευτεί από το 2013 στο λιμάνι του Λιβάνου δεν είναι ακόμη γνωστές.

“Υπό την επίδραση ενός σοκ, το νιτρικό αμμώνιο μπορεί να εκραγεί βίαια. 

Είναι τοξικό για τον άνθρωπο

“Το νιτρικό αμμώνιο είναι τοξικό για τον άνθρωπο”, προειδοποιεί η Chemical Company of France: “με εισπνοή της σκόνης του, ερεθίζει την αναπνευστική οδό” , “με παρατεταμένη έκθεση, προκαλεί αδυναμία, πονοκεφάλους” και “σε επαφή, ερεθισμούς του δέρματος”.

“Αν κοιτάξετε τον καπνό που προέκυψε από την έκρηξη, θα δείτε ένα κόκκινο χρώμα. Αυτό οφείλεται στο οξείδιο του αζώτου, έναν ατμοσφαιρικό ρύπο που περιέχει”, λέει ο Gabriel da Silva.

Η Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βηρυτό κάλεσε όσους βρίσκονται στην περιοχή της έκρηξης να «παραμείνουν στο εσωτερικό και να φορούν μάσκες αν είναι δυνατόν» λόγω αναφορών για το αέριο που απελευθερώθηκε από την Έκρηξη.

Είναι η αιτία πολλών βιομηχανικών ατυχημάτων

Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που το προϊόν βρίσκεται στο επίκεντρο μιας βιομηχανικής καταστροφής. Ένα από τα πρώτα ατυχήματα που σχετίζονται με το νιτρικό αμμώνιο συνέβη το 1921, σε εργοστάσιο στο Oppau της Γερμανίας, σκοτώνοντας 561 άτομα.

Το 1947, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκλονίστηκαν από την καταστροφή της πόλης του Τέξας. Ένα φορτίο 2.300 τόνων νιτρικού αμμωνίου εκρήγνυται πάνω σε έναν φορτηγό, σκοτώνοντας σχεδόν 500 άτομα και προκαλώντας ωστικό κύμα ύψους 4,5 μέτρων.

Το 2001, το εργοστάσιο χημικών AZF , που βρίσκεται στα νότια προάστια της Τουλούζης, ήταν η σκηνή ενός παρόμοιου δράματος: περίπου 300 τόνοι νιτρικού αμμωνίου, που στοιβάζονταν χύμα σε υπόστεγο, εξερράγη. Η έκρηξη σκοτώνει 31 άτομα. Άλλα πιο πρόσφατα γεγονότα, όπως η έκρηξη του εργοστασίου λιπασμάτων West Fertilizer στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2013, έχουν επεκτείνει τον κατάλογο των τραγωδιών που συνδέονται με αυτό το χημικό συστατικό, απαραίτητο τόσο για τη γεωργία όσο και στην κατασκευή.